Przejdź do treści

PAD u operatorów. Trzy kontrole UKE, trzy przypadki nieprawidłowości. Czego spodziewać się w razie kontroli

Bariery w dostępności cyfrowej mogą utrudniać korzystanie ze stron internetowych, aplikacji i usług online. UKE sprawdza, czy operatorzy telekomunikacyjni spełniają wymagania Polskiego Aktu o Dostępności. Photo by Elisa Ventur / Unsplash

Spis treści

Polski Akt o Dostępności obowiązuje od 28 czerwca 2025 roku, ale nie wszyscy operatorzy telekomunikacyjni zakończyli dostosowywanie usług do nowych wymagań. Urząd Komunikacji Elektronicznej przeprowadził dotychczas trzy kontrole dużych operatorów komórkowych i w każdej stwierdził nieprawidłowości. Nie nałożono jednak żadnych kar. Małe i średnie firmy ISP nie były jeszcze kontrolowane. Zapytaliśmy UKE, jakie problemy obserwuje na rynku, co sprawdza podczas kontroli i jak postępuje wobec przedsiębiorców, którzy nie spełniają wymagań ustawy.

Trzy kontrole, w każdej nieprawidłowości

Jak poinformował hurtowy.net Urząd Komunikacji Elektronicznej, przeprowadzone dotychczas trzy kontrole dotyczyły dużych operatorów komórkowych i zostały wszczęte w następstwie zawiadomień, które wpłynęły do regulatora.

We wszystkich przypadkach kontrolerzy stwierdzili niespełnienie wymagań dostępności. Problemy dotyczyły przede wszystkim stron internetowych i aplikacji mobilnych, ale także dokumentów udostępnianych abonentom, w tym regulaminów świadczenia usług.

UKE przyznaje jednocześnie, że do tej pory nie przeprowadzał kontroli małych i średnich dostawców internetu ani nie otrzymał zawiadomień dotyczących tej grupy przedsiębiorców.

Nie oznacza to jednak, że wszyscy lokalni operatorzy spełniają wymagania ustawy. Brak kontroli nie pozwala ocenić skali wdrożenia PAD w tym segmencie rynku.

Operatorzy wdrażają PAD, ale nie wszyscy zakończyli prace

UKE ocenia, że większość przedsiębiorców telekomunikacyjnych jest świadoma nowych obowiązków i podejmuje działania zmierzające do zapewnienia dostępności usług.

Urząd przyznaje jednak, że nie wszyscy operatorzy zakończyli dostosowywanie działalności do przepisów. Z informacji uzyskiwanych w kontaktach z rynkiem wynika, że przedsiębiorcy prowadzą prace dostosowawcze i informują regulatora o wdrażanych zmianach.

Jednym z najczęściej obserwowanych problemów jest interpretacja przepisów przejściowych.

Część przedsiębiorców błędnie zakłada, że na wdrożenie wymagań dostępności ma czas do 28 czerwca 2030 roku. Tymczasem pięcioletni okres przejściowy dotyczący wcześniej zawartych umów nie oznacza ogólnego odroczenia obowiązków PAD.

Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy umowy zawarte przed 28 czerwca 2025 roku mogą obowiązywać na dotychczasowych zasadach do czasu ich wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż do 28 czerwca 2030 roku. Nie zwalnia to operatorów z zapewniania dostępności usług objętych ustawą w pozostałym zakresie, z uwzględnieniem innych przewidzianych przepisami wyjątków.

Drugim problemem wskazanym przez UKE jest niewystarczająca znajomość przepisów pozwalających na zastosowanie określonych wyłączeń od wymagań dostępności.

UKE kieruje zapytania również do mikroprzedsiębiorców

Zapytania dotyczące wdrażania PAD trafiają także do lokalnych dostawców internetu. Jeden z nich udostępnił redakcji hurtowy.net pismo otrzymane od UKE w czerwcu 2026 roku.

Urząd, powołując się na art. 32 ust. 2 pkt 7 ustawy, zwrócił się do przedsiębiorcy o przedstawienie informacji dotyczących sposobu zapewnienia dostępności oferowanych usług. Na udzielenie odpowiedzi wyznaczono 21 dni.

Operator deklaruje jednak status mikroprzedsiębiorcy, a zgodnie z art. 4 pkt 1 PAD usługi oferowane lub świadczone przez takie podmioty są wyłączone z obowiązków wynikających z ustawy. Co istotne, samo pismo UKE również zawiera informację o tym wyłączeniu.

Warto przy tym odróżnić takie wystąpienie od formalnej kontroli. Przekazane redakcji pismo dotyczyło udzielenia informacji, a wskazany w nim termin 21 dni nie był terminem na dostosowanie usług do wymagań dostępności.

Przypadek ten pokazuje, że zagadnienie dostępności dotyczy również najmniejszych operatorów, nawet jeśli nie są oni zobowiązani do wdrażania wymagań PAD w odniesieniu do swoich usług. Jednocześnie pojawia się pytanie, w aki sposób UKE weryfikuje status przedsiębiorcy przed skierowaniem do niego zapytania dotyczącego realizacji obowiązków ustawowych i czy można byłoby uniknąć dodatkowej korespondencji, która stanowi kolejne obciążenie administracyjne dla mikroprzedsiębiorców, mających już i tak długą listę obowiązków.

Co sprawdza UKE podczas kontroli?

Weryfikacja zgodności z PAD nie ogranicza się do uruchomienia automatycznego testu strony internetowej.

Kontrolerzy sprawdzają również, czy osoba ze szczególnymi potrzebami może rzeczywiście skorzystać z usług operatora, uzyskać potrzebne informacje i przejść przez proces obsługi.

Badane mogą być między innymi strony internetowe, aplikacje mobilne, formularze kontaktowe, proces zawierania umowy oraz dokumenty udostępniane abonentom.

W przypadku stron i aplikacji UKE wykorzystuje narzędzia automatyczne oraz testy manualne oparte na standardzie WCAG. Sprawdzana jest między innymi obsługa za pomocą klawiatury, współpraca z czytnikami ekranu, kontrast, czytelność formularzy i dostępność dokumentów elektronicznych. Kontrola obejmuje również informacje dotyczące oferowanych usług i sposobu korzystania z nich.

Operator powinien być przygotowany na przedstawienie regulaminów, informacji o usługach, wskazanie stron internetowych i aplikacji oraz produktów wykorzystywanych do ich świadczenia.

Sama deklaracja, że strona lub usługa jest dostępna, nie wystarczy. Regulator weryfikuje rzeczywisty sposób realizowania wymagań.

Najpierw działania naprawcze, później sankcje

Co dzieje się w sytuacji, gdy kontrola wykaże nieprawidłowości?

Z wyjaśnień UKE wynika, że w pierwszej kolejności kontrolowany przedsiębiorca wzywany jest do podjęcia działań naprawczych i przedstawienia dowodów potwierdzających ich wykonanie.

Zgodnie z art. 62 ustawy PAD termin wyznaczony na przedstawienie takich dowodów nie może przekraczać 120 dni od otrzymania wezwania.

Jeżeli przedsiębiorca nie przedstawi wymaganych dowodów, wszczynane jest postępowanie administracyjne, które może prowadzić do wydania decyzji i zastosowania przewidzianych prawem sankcji.

Dotychczas UKE nie nałożył żadnych kar pieniężnych ani nie wydał decyzji nakazowych na podstawie przepisów PAD.

Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorcy mogą bez konsekwencji odkładać wdrożenie. Ustawa przewiduje sankcje również za określone naruszenia obowiązków informacyjnych wobec regulatora.

Kogo nie obejmują obowiązki PAD?

Istotne wyłączenie dotyczy mikroprzedsiębiorców.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy PAD jej przepisy nie mają zastosowania do usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców. Zwolnienie to nie obejmuje automatycznie wszystkich małych i średnich firm.

Przedsiębiorca posiadający status mikroprzedsiębiorcy nie musi więc dostosowywać świadczonych usług telekomunikacyjnych do wymagań wynikających z PAD. Powinien jednak prawidłowo ustalić swój status, a także pamiętać, że mogą go dotyczyć inne przepisy o dostępności.

W przypadku przedsiębiorców objętych ustawą istnieje również możliwość zastosowania art. 21 PAD, jeśli spełnienie określonego wymagania wiązałoby się z zasadniczą zmianą podstawowych właściwości usługi lub stanowiło nieproporcjonalne obciążenie.

Nie jest to jednak automatyczne zwolnienie wynikające z wysokich kosztów wdrożenia. Przedsiębiorca musi przeprowadzić odpowiednią ocenę zgodnie z ustawowymi kryteriami.

Od czego powinien zacząć operator?

UKE zaleca przedsiębiorcom, którzy dopiero rozpoczynają dostosowywanie usług, zapoznanie się ze standardem WCAG 2.1 oraz normą EN 301 549, a także przeprowadzenie audytu dostępności.

Pomocne może być bezpłatne narzędzie OZ-PAD udostępnione przez PFRON, wspierające ocenę zgodności produktów i usług z wymaganiami dostępności.

UKE przypomina również, że przedsiębiorca objęty obowiązkami PAD, który stwierdzi, że świadczona przez niego usługa nie spełnia wymagań dostępności, jest zobowiązany do podjęcia działań naprawczych oraz niezwłocznego poinformowania regulatora o niezgodnościach i podjętych działaniach. Obowiązek ten wynika z art. 32 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy PAD.

Choć dotychczasowe kontrole UKE objęły wyłącznie trzech dużych operatorów, ich wyniki pokazują, że problemy z dostępnością mogą występować także w przedsiębiorstwach dysponujących znacznymi zasobami technicznymi i organizacyjnymi.

Dla mniejszych operatorów, którzy podlegają PAD, najważniejsze pozostaje ustalenie zakresu obowiązków, sprawdzenie dostępności usług i zaplanowanie niezbędnych zmian, zanim ewentualna kontrola wykaże niezgodności.


Marcin Wojtaszczyk - Dziennikarz i fotoreporter, przez pięć lat związany z Krajową Izbą Komunikacji Ethernetowej (KIKE), gdzie relacjonował wydarzenia branżowe i współorganizował konferencje. Współpracował z agencją Moc&ArtStudio, dokumentując projekty unijne i wydarzenia biznesowe. Publikował m.in. w magazynie „Nasze Kontakty”, skierowanym do kadry zarządzającej średniego i wyższego szczebla.

Najnowsze